Betoog bij begrotingsvergadering 3 november 2011

Mijnheer de voorzitter, geachte dames en heren thuis,

Het zal voor het eerst zijn dat deze vergadering live wordt uitgezonden via Wijchen TV. Dat is een uniek moment. Ik denk dat het erg belangrijk is dat de burger vanuit zijn stoel kan meemaken wat hier besproken en besloten wordt. De Wijchenaar of Wijchense kan dan zijn eigen oordeel vormen en dat is erg belangrijk. Zeker in deze tijd waarin er een stortvloed van informatie over ons wordt uitgestort.

De begroting gaat over zeven gebieden waar de gemeente over gaat: 1 ruimte en natuur, 2 wonen en leefbaarheid 3 werken en ondernemen 4 onderwijs en ontplooiing 5 ondersteuning en zorg 6 mobiliteit en infrastructuur (verkeer en wegen) 7 politiek bestuur. Over elk van deze terreinen zal ik iets zeggen.

1 Ruimte en natuur

Ruimte en natuur zijn belangrijke onderwerpen in de zogenaamde dorpsontwikkelingsplannen. Werkgroepen uit de dorpen Bergharen, Niftrik, Hernen/Leur en Balgoij hebben inmiddels zo'n dorpsontwikkelingsplan geschreven. Daarin staat hoe de bewoners willen dat het dorp in de toekomst zich ontwikkelt. De VVD vindt dit een uitstekende manier om de bewoners te betrekken bij de toekomst van hun dorp. De opkomst bij de presentaties van de plannen was hoog. Nu zijn plannen mooi maar er moet boter bij de vis. De lijst van onderwerpen is beoordeeld of het past binnen het beleid of dat er nieuw beleid nodig of mogelijk is, en of er budget is.  Dat budget is niet ruim, dat zal niemand verbazen, maar op basis van die lijst kunnen we binnenkort een goed afweging maken. 

2 Wonen en leefbaarheid

De veiligheid voor de Wijchense burger wordt steeds meer door de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid  geregeld. Daarin werken de brandweer, ambulancediensten en geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen van een aantal gemeentes waaronder Wijchen in samen. Dat betekent dat per 1 januari 2013 de brandweerkorpsen bij elkaar gevoegd worden. Op zich een goed idee, want men heeft meer capaciteit, men kan efficiënter werken en men beter kennis delen. Echter, in plaats van dat het Wijchen voordelen biedt, kost het ons 3,5 ton extra per jaar, en dat kan niet de bedoeling zijn. Daarom hebben we een amendement opgesteld waarbij we de 3,5 ton voorlopig even parkeren (want we weten niet of we straks gedwongen worden door het Rijk het alsnog uit te geven, en dus besteden we het nog even niet ergens anders aan). We vragen het college ook om andere gemeentes te overtuigen dat het beter is de regionalisering wat minder snel te laten gaan (temporiseren) en te zorgen dat het ook voor minder kan. (notabene over dit amendement is gedurende de vergadering besloten het aan te houden omdat we er bij de raadsvergadering van 8 december a.s. op terugkomen).

Wijchen heeft last van criminaliteit. Autobranden is een groot probleem. Hopelijk kunnen de Veiliger Wijk Teams hier helpen. De inbraak bij de juwelier baart ons zorgen en het feit dat de Roemeense daders inmiddels weer voorlopig vrijgelaten zijn geeft geen goed signaal, anderzijds gaan we er niet over als raad.

3 Werken en ondernemen

In dit kader ga ik in op de toeristensector. De VVD heeft gezien dat de opbrengst van de toeristenbelasting laag is (voor 2012 begroot op ca 20.000,-), de bijdrage per toerist gering is (66 cent per overnachting) en de administratieve rompslomp voor bijvoorbeeld hotels groot. We stellen voor om die bijdrage van de toerist direct ten gunste te laten komen van deze sector. Daarom hebben we een motie opgesteld waarin we het college vragen te onderzoeken of we de toeristenbelasting niet als "doelbelasting" kunnen bestempelen.  Dat betekent dat we het geld voor toerisme gebruiken en niet aan de algemene middelen toevoegen. Daarmee kunnen we dan onze toeristische voorzieningen betalen, die dus daarmee ook weer ten gunste komen van die toerist. En het kan tevens een stimulans opleveren voor de lokale economie.

4 Onderwijs en ontplooing

De VVD vindt dat het niet de bedoeling zonder meer om bij kleine verenigingen en amateurkunst de subsidie weg te halen. Het gaat tenslotte om kleine bedragen en als je die subsidie weghaalt, dreigen de verenigingen om te vallen. Subsidie geeft ze dat extra zetje. Wel is het zo, dat als verenigingen alleen maar bestaan door gemeentelijke subsidie, dan kun je je afvragen of ze bestaansrecht hebben. Het is goed als verenigingen hun eigen inkomsten hebben, door het heffen van contributie, het vinden van sponsors of het geven van voorstellingen.  Daarom steunt de VVD het amendement om hierop niet te bezuinigen in deze periode. Wel is het van belang dat de verenigingen nadenken over alternatieven voor gemeentelijke subsidie en over mogelijke samenwerking. Zo hebben we bijvoorbeeld 7 toneelverenigingen.

De VVD heeft net als de andere partijen een verzoek gekregen om de waterscouting te helpen met een bijdrage van 60.000,- euro voor een nieuw clubhuisboot; zij betalen zelf al ruim de helft. Het voorstel ziet er doordacht uit. Het probleem zit wat de VVD betreft in de vraag “waarom scouting wel en anderen niet”? We hebben in  Wijchen 5 stichtingen voor kindervakantiewerk, 2 tuindersverenigingen, fotoclubs, een kantkloskring, jeugdverenigingen, een wijnmakersgilde en ga zo maar door.  We hebben net voor de sportverenigingen een hele moeilijke discussie gehad. We zijn een jaar bezig geweest om een zo eerlijk mogelijk beleid te maken en dat blijkt vreselijk lastig en we zijn er dus nog niet mee klaar. En dan zouden we nu de scouting “zomaar” steunen zonder beleidskader. Dus ons voorstel is “niet doen” maar het is wellicht wel verstandig te kijken naar een beleid hiervoor. En dat beleid zou best kunnen zijn dat de verenigingen vooral een beroep moeten doen op zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid.

De principiële vraag is: vinden wij dat wij de burger om een bijdrage vragen via de belasting, zodat we dat kunnen uitgeven aan een vereniging die wij als raad voor ze kiezen? Of vinden wij dat die burger zelf moet bepalen waar hij lid van wil worden en contributie aan wil betalen? Bij de VVD ligt de nadruk op het laatste, maar we erkennen dat het geen zwart/wit verhaal is.

5 Ondersteuning en zorg

Op het gebied van ondersteuning en zorg komt er veel op ons af: de uitvoering van de WMO, de nieuwe wet Werken naar Vermogen, de overheveling van de AWBZ . 2012 wordt een belangrijk jaar. Daarom steunen we een amendement waarbij we voor 2012 het amendement op de septembercirculaire om de WMO extra bijdrage van € 117.000,- te bestemmen voor het betalen van de eigen regelingen, zoals net besproken.  De vervoerspost binnen de WMO is een open-einde regeling en dat baart ons zorgen.

De VVD vindt, net als bij de risicoanalyse dat we het inzichtelijk moet zijn voor de raad en de burger. We moeten goed in kaart hebben hoeveel geld we daarvoor krijgen, wat de taken zijn die we voor dat geld moeten doen, over hoeveel mensen gaat het, met wie moeten we allemaal samenwerken.  Nu wordt het gemeentefonds in zijn geheel als post opgevoerd bij de inkomsten en is de verdeling niet duidelijk.

Het gemeentefonds is opgedeeld in brede beleidsclusters, bijvoorbeeld ‘maatschappelijke zorg’. Het Rijk gebruikt deze clusters om te onderzoeken of de verdeling van het gemeentefonds wel aansluit op de uitgaven van gemeenten. De clusters zijn geen richtlijn voor wat een gemeente aan een bepaalde taak moet uitgeven. Onze gemeente kan een keuze maken en het is dus extra van belang aan te geven hoe wij die clusters vertalen in gemeentelijke beleid. Anderszijds zijn die richtlijnen geen slag in de lucht en we dienen kennis te nemen van de overwegingen van het rijk.

6 Mobiliteit en Infrastructuur

De stadsregio wil een zogenaamde regiorail, dat is een treinverbinding met Nijmegen en verder, en later ook naar Oss, die elk kwartier gaat. De VVD vindt dat daarvoor een keerstation in Wijchen West nodig is, dat kan niet in het centrum. Wanneer de stadsregio Wijchen West blokkeert, en per se een uitbreiding van Wijchen centrum wil, dan ziet de VVD weinig nut in verdere medewerking aan de regiorail maar ook aan de stadsregio zelf. De vraag is of de taken die de stadsregio heeft ook ondergebracht zouden kunnen worden bij een afdeling van de provincie. We moeten als gemeente wel zorgen dat onze belangen bij de provincie goed behartigd worden en dat is niet vanzelfsprekend, maar dat is het ook niet bij de stadsregio. In ieder geval: geen oude schoenen weggooien als je nog geen nieuwe hebt.

7 Politiek bestuur .

De VVD vindt altijd dat we kritisch moeten zijn op de hoogte van de lokale lasten. 1 jaar geleden hebben we in de coalitie afgesproken dat we de OZB niet te veel laten stijgen, en hebben we een extra verhoging van 2x4% geschrapt. Nu staat er een verhoging van 7,25% in de begroting. Daarbij komt dat het gepresenteerd wordt als een bezuiniging terwijl het een lastenverhoging is. De VVD vindt dat teveel  en dient een amendement in om daar 150.000,= af te halen. De ruimte daarvoor denken we te vinden deels in het werkgelegenheidsbudget van ca 6 miljoen, met name de reintegratie, en deels in de WMO, waarop we reeds 4 ton bezuinigen op een begroting van 9,6 miljoen en waar naar onze overtuiging nog  ruimte zit. We vinden het jammer dat onze coalitiepartners dit niet steunen. De VVD realiseert zich dat deze verlaging bij een woning van € 250,000 euro circa 5 euro oplevert. Maar het gaat ons ook om de boodschap: de OZB is geen sluitpost.

De VVD juicht samenwerking met andere gemeentes toe, zoals samenwerking met Heumen, Druten, West Maas en Waal en Beuningen. Dat betekent ook meer hetzelfde beleid gaan voeren. De kosten voor de aanvraag voor een dakkapel of een nieuw rijbewijs, of de ondersteuning via de WMO moet hezelfde worden, anders heeft de samenwerking geen voordeel. Op de langere termijn zou dat best kunnen leiden tot een samengaan van de gemeentes.  De VVD ziet vooral protesten van de lokale partijen hier.  Wij vinden dat lokale partijen over hun schaduw heen moeten stappen. Elke gemeente heeft lokale partijen en die kunnen ook best samengaan. Immers Fractie Bronkhorst en Leefbaar Wijchen hebben elkaar vorig jaar ook gevonden. En in Heumen bestaat een partij die heet Samen Verder dus dat lijkt ook een goed teken.

Meneer de voorzitter, ik ben aan het eind gekomen van mijn betoog. Ik hoop dat het ook voor de kijkers van Wijchen TV allemaal te volgen was, en zie de reacties graag tegemoet.