Op de agenda van deze raadsvergadering stonden met name Startnotitie schuldhulpverlening en het Werkplan Burgerparticipatie.
Startnotitie schuldhulpverlening.
(Betoog VVD) Voorzitter,
Uit het onderzoek "Huishoudens in de rode cijfers" blijkt dat schulden ontstaan door een gebrekkig financieel beheer, terugval in inkomsten en een te hoge levensstandaard. Om dit aan te pakken is een gedragsverandering nodig.
De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van problematische schulden is een gebrekkig financieel beheer. Huishoudens zijn slordig in het voeren van hun administratie, zijn matig tot slecht in budgetteren en hebben onvoldoende kennis van hun rechten of van de risico’s van financiële producten niet altijd goed inschatten.
In een groot aantal gevallen is er (ook) sprake van een terugval in inkomen door werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of scheiding. Ook dan speelt een gebrek aan financieel inzicht vaak een rol bij het uit de hand lopen van de schuldsituatie. Ook de risico’s van exogene oorzaken zoals ziekte, werkloosheid en echtscheiding zijn immers voor een deel te beheersen wanneer een huishouden goed financieel beheer voert, met een zorgvuldige risico-inschatting en adequate verzekering.
Bij andere huishoudens is het maken van schulden een levensstijl geworden. Beperking van de mogelijkheden tot overkreditering is een belangrijke stap, maar daarmee is nog niet voorkomen dat huishoudens een levensstandaard nastreven die de financiële capaciteiten te boven gaat. Desalniettemin zijn ook de schulden die hiervan het gevolg zijn grotendeels te voorkomen.
Ook in Wijchen is het aantal aanvragen schuldhulpverlening in 2009 fors gestegen (en in 2010 constant gebleven). Als belangrijkste oorzaak hiervan wordt genoemd de kredietcrisis. Maar dat is wel makkelijk gesteld. De wethouder moet hier echt een betere analyse maken anders kunnen we geen goed beleid maken. Wat is er nu specifiek aan de Wijchense situatie? Wat voor soort hulpvragen hebben we hier? Er is minder grote-stadsproblematiek in Wijchen, in hoeverre vertaald zich dat in de soort schuldhulpvraag? Enzovoort.
Hoe gaan we dit nu aanpakken?
Bijlage bij de startnotitie geeft reden om zorgen te maken over de uitvoering van de schuldhulpverlening. Het lijkt er enerzijds op alsof het wiel opnieuw moet worden uitgevonden, terwijl anderszijds er al een uitgebreid processchema instaat . Er is echter landelijk al veel onderzoek gedaan, er zijn goede maar ook slechte ervaringen opgedaan (vb van de laatste zijn slechte schuldhulpverleners die de problemen alleen maar erger maken) en er is al veel informatie over schuldhulpverlening. Bijvoorbeeld de website van het Nibud: zelfjeschuldenregelen.nl en de website over de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen.
De organisatie ligt deels bij het NIM. Daarvan zegt de notitiebijlage dat het NIM teveel uren besteed per dossier en dat de wijze van uitvoering door personele wijzigingen en problemen niet altijd even optimaal geweest. Er wordt met meer dan 10 partijen overlegt waarbij het lijkt dat er veel overlap is. Ook dat is een zorgpunt. Formatie moet gelijk blijven en laten we de organisatie vooral simpel houden.
"De werkdruk is de afgelopen jaren voortdurend hoog geweest door het toegenomen aantal aanvragen, de toenemende complexiteit van de aanvragen, diverse uitvoeringsproblemen bij de uitvoering van uitbestede producten door andere organisaties en door het ontbreken van een goed administratief systeem." De complexiteit neemt toe: is dat wel zo? Dat wordt niet geconcretiseerd.
De VVD pleit ervoor dat er aandacht is voor de zzp-ers. Echter, u schrijft dat "Het wetsontwerp Wgs bepaalt dat de wet niet van toepassing is op ondernemers. Voor wat betreft zzp-ers is er een amendement ingediend vanuit de Tweede Kamer om deze wel in aanmerking te laten komen voor schuldhulpverlening ". Voor zover ik heb kunnen nagaan is dat amendement verworpen omdat zzp-ers via een andere weg geholpen zouden worden. Voor zzp-ers geldt dat zij eerst via het Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004 geholpen worden en pas als de onderneming gestopt is, uitgeschreven uit het Kamer van Koophandel register, in aanmerking komen voor schuldhulpverlening. Wat is de mening van de wethouder in deze? De VVD hoort ook graag over de resultaten van de pilot voor ondernemers.
Verderop in de nota worden een aantal beleidsuitgangspunten voorgesteld en gevraagd om een mening. Bij deze.
Toelatingseisen kunnen zijn: kan men het leren, wat kan men leren, en is men gemotiveerd. Frauderenden en recidivisten komen onderaan de lijst. De Tilburgse ladder kan interessant zijn maar nivo's 3-6 liggen wel dicht bij elkaar, kan het niet eenvoudiger? Inderdaad kan een situatie met beheersbare schulden een einddoel zijn. Inzet op gedragsverandering met consequenties. Gerichte preventie, geen schot hagel.
De financiële paragraaf roept vragen op. De VVD is verteld dat de er in het gemeentefonds nooit structureel geoormerkt geld voor schuldhulpverlening zat, alleen de laatste drie jaar incidenteel geld. Dan kan de regering er eigenlijk ook niet op bezuinigen op structureel geld want dat was er niet. Het is dus Wijchens besluit om een deel van de algemene uitkering voor schuldhulpverlening te besteden en dat kan nog steeds onze keus zijn; dat besluiten we dan bij de begroting.
De motie van de PvdA gaat ons mede hierom te kort door de bocht. We moeten eerst het probleem scherper krijgen: hoeveel hulp moeten we beschikbaar stellen? Verder is het is te makkelijk: mensen in de schuldhulpverlening zijn zielig en dus moet er geld voor komen; onderzoek toont aan dat dit niet zo is. Het argument dat ze zonder hulp recht hebben op andere steun is een non-argument.
Wethouder: doe eerst goed onderzoek, dan kom met passend beleidsvoorstel en bijbehorende begroting. We wachten het beleidsplan af.
Burgerparticipatie
De heer Goldhoorn stelt dat de werkgroep keuzes heeft gemaakt en deze heeft vastgelegd in het werkplan. Het woord is nu aan de raad. Lang is binnen de VVD stilgestaan bij het doe-participatie-fonds en de wenselijkheid van de sportraad. De VVD vindt een apart doe-participatiefonds niet no-dig. Ook de sportraad vindt de VVD niet nodig. De verenigingen zijn zelf mondig genoeg.